Mark Rothko i kaplica w Houston

Sanktuarium duchowe, galeria sztuki, miejsce spotkań – Kaplica Rothko w Houston to przestrzeń jedyna w swoim rodzaju. Poznaj ją bliżej!

Duchowe centrum Houston

Obiekt znany jako Kaplica Rothko to międzywyznaniowe sanktuarium na terenie dzielnicy muzeów w amerykańskim Houston, łączące funkcje przestrzeni medytacyjno-kontemplacyjnej, galerii sztuki i forum dyskusyjnego. Wstęp jest bezpłatny i wolny dla wszystkich, niezależnie od przekonań czy wyznawanej religii; miejsce stanowi ponadto jedną z najciekawszych atrakcji turystycznych Houston.

Spory formalne i artystyczne

Choć Kaplica Rothko nie podlega żadnej sformalizowanej religii, u źródeł jej idei leży jednak z nich: fundatorzy obiektu, filantropowie John i Dominique de Menil, myśleli początkowo o wybudowaniu kaplicy katolickiej, przynależnej do infrastruktury Uniwersytetu św. Tomasza. Ostatecznie stanęło jednak na świątyni międzywyznaniowej, a stery projektu przejęli architekt Philip Johnson i sam Rothko.

Prace nad projektem trwały od 1964 r. Obaj autorzy wielokrotnie spierali się o jego formę; ich wizje okazały się na tyle rozbieżne, że w 1967 r. Johnson zrezygnował z przedsięwzięcia na rzecz Howarda Barnstone’a i Eugene’a Aubry.

Wszystko na swoim miejscu

Nowi architekci dostosowali się do pomysłu Rothki. Dla artysty było to ogromnie istotne – otoczenie, w którym były prezentowane jego obrazy, zawsze stanowiło bowiem integralną część dzieła; autor uważał, że jakiekolwiek odstępstwa w tym zakresie zniekształciłyby prawidłowy odbiór jego sztuki.

Budynek Kaplicy Rothko i wystawione w niej obrazy tworzą dzięki temu jedną, spójną całość, pozostają w swoistej symbiozie. Granice między architekturą a sztuką w tej przestrzeni nie istnieją, oba elementy składają się na spójne, jedyne w swoim rodzaju doświadczenie artystyczne i duchowe.

źródło: archdaily.com

Artystyczny wymiar Kaplicy Rothko

Zewnętrzny widok kaplicy może być zaskoczeniem: niski, minimalistyczny w formie budynek z surowej cegły jest przeciwieństwem tradycyjnego wyobrażenia na temat wyglądu obiektów sakralnych, Wewnętrzna przestrzeń ma kształt nieregularnego oktagonu z dodatkową absydą i świetlikiem.

Na ścianach kaplicy wisi 14 obrazów Marka Rothki: 3 tryptyki oraz po jednym na południowej i każdej skośnej ścianie. Wszystkie dzieła powstały w latach 196-1067; oprócz wybranej czternastki Rothko namalował jeszcze 4 obrazy, które ostatecznie nie znalazły się w kaplicy.

Dominującym kolorem wszystkich prac jest czerń, uzupełniona innymi ciemnymi odcieniami i zróżnicowanymi teksturami. Efekt jest bardzo nieoczywisty, dla odbiorców przyzwyczajonych do tradycyjnego malarstwa figuratywnego wręcz zadziwiający – z ust nieprzygotowanych gości kaplicy często pada pytanie: „gdzie są obrazy?”

Nie tylko obrazy

Opowiadając o Kaplicy Rothko, warto poświęcić kilka słów także jej otoczeniu. Przed wejściem znajduje się obelisk autorstwa przyjaciela Rothki – Barnetta Newmana. Figura odbija się na tafli wody w basenie, zaprojektowanym jeszcze przez Philipa Johnsona.

Rzeźba Newmana upamiętnia postać Martina Luthera Kinga, którego tragiczna śmierć zbiegła się w czasie z ukończeniem budowy kaplicy. De Menilowie proponowali władzom Houston usytuowanie obelisku pod miejskim ratuszem. Oferta została jednak odrzucona, dlatego właściciele zdecydowali o włączeniu rzeźby do projektu Kaplicy Rothko.

Wszystko to do dziś jest podziwiane przez tysiące widzów i doceniane na forum publicznym – kaplica Rothko jako obiekt artystyczny i miejsce dialogu społecznego otrzymała wiele prestiżowych wyróżnień, w tym Nagrodę Pokoju przyznawaną przez Houston Baha’i Community czy Międzywyznaniową Nagrodę im. Jamesa L. Tuckera.

Co sądzicie na temat tej wyjątkowej przestrzeni? Czy chcielibyście zobaczyć ją na własne oczy? Czekamy na Wasze opinie!

autor: Anna Pawlik

redaktor

Zostaw komentarz