Najpiękniejsze miasta świata: BARCELONA

Barcelona jest miastem, którego nie da się pomylić z żadnym innym – zarówno podczas spacerów zabytkowymi ulicami, jak i obserwacji z lotu ptaka. Czym charakteryzuje się architektura stolicy Katalonii? Jak kształtowała się tkanka miejska? Zapraszamy na wspólną podróż!

ANTYK, GOTYK, ROMANIZM…

Wchodząc na Barri Gotic – najstarszą część Ciutat Vella (Starego Miasta), rozciągniętą między wybrzeżem Morza Śródziemnego, rondem Sant Pere i słynną aleją La Rambla – przenosimy się w czasie do epoki Cesarstwa Rzymskiego; osada nosiła wówczas nazwę Barcino. Najstarszy zachowany element zabudowań, brama Portal del Bisbe, pochodzi prawdopodobnie z I w. p.n.e., fragmenty murów obronnych – z IV w. n.e.

Wąskie uliczki, tajemnicze zaułki i wysokie kamienice Barri Gotic to w zdecydowanej większości spuścizna XIII i XIV wieku. Na terenie dzielnicy znajduje się także katedra św. Eulalii – słynna La Seu, uznawana za jeden z najcenniejszych zabytków sztuki gotyckiej w całej Hiszpanii. Na pozór mroczne, posępne zabudowania Barri Gotic nieustannie tętnią życiem. Nie brak tu urokliwych kawiarenek, barów i straganów; średniowieczne budynki służą jako siedziby urzędników administracji miejskiej, a wiekowa ulica Carrer del Bisbe jest tradycyjnym miejscem celebracji zwycięstw „Dumy Katalonii”, czyli klubu FC Barcelona.

Choć zabytków w stylu romańskim zachowało się w Barcelonie znacznie mniej, niż gotyckich, to i one stanowią ważny element na architektonicznej mapie miasta. Dzielnica El Raval, sąsiadująca z Barri Gotic przez Ramblę, charakteryzuje się podobnym układem wąskich, krętych uliczek i wysokich budynków; tym, co ją wyróżnia, jest najstarszy obiekt sakralny w Barcelonie – romański klasztor Sant Pau del Camp (św. Pawła na Polach), wzniesiony na pewno przed 911 r. n. e. Budynek na planie krzyża greckiego jest oszczędny w formie i wykończeniu; uwagę przykuwają przede wszystkim misterne rzeźbienia tympanonu i portalu zachodniego oraz typowe dla stylu romańskiego półkoliste okna wypełnione witrażami.

EIXAMPLE, CZYLI MIASTO IDEALNE PO KATALOŃSKU

Koncepcja tzw. miasta idealnego – układu przestrzennego, który optymalnie spełnia gospodarcze, polityczne i społeczne potrzeby obywateli – wywodzi się już z renesansu; symetryczny układ ulic, arkady i kolumnady służyły zarówno funkcjonalności, jak i estetyce. Projekt barcelońskiej dzielnicy Eixample (katal. „powiększenie”) nawiązywał do tych założeń. Jego autor Ildefonso Cerda chciał dać mieszkańcom Barcelony jak najwięcej światła, lekkości i przestrzeni, niejako w kontrze do przytłaczających gotyckich kamienic. W latach 1854-1856 rozebrano stare miejskie mury i rozpoczęto budowę dzielnicy Eixample, której widok z lotu ptaka jest do dziś jednym z najlepiej rozpoznawalnych krajobrazów Barcelony.

Podobnie, jak w renesansowych miastach idealnych, ulice w obrębie Eixample krzyżują się prostopadle do siebie nawzajem. Ulice i budynki tworzą jednostki o kształcie ukośnie ściętych kwadratów – każdy bok ma dokładnie 133,3 m, zaś ścięte boki 15 m. Dwudziestometrowe ulice z szerokimi chodnikami po obu stronach w połączeniu z niskimi budynkami i podwórzami składają się na finalny efekt, w pełni zgodny z intencjami Cerdy.

GAUDI I MODERNIZM KATALOŃSKI

Przedstawiciele ruchu artystyczno-literackiego zwanego modernizmem katalońskim skupiali się na poszukiwaniu tożsamości narodowej Katalonii, a ich twórczość zmieniła stolicę regionu na zawsze. Obiekty takie, jak Park Guell, Sagrada Familia czy kamienice projektu Antoniego Gaudiego to architektoniczne wizytówki miasta i kwintesencja secesyjnej estetyki Barcelony z przełomu XIX i XX w.

Gaudi i inni moderniści inspirowali się sztuką średniowieczną i historią Katalonii, szukając w nich kulturowych korzeni regionu. Tendencję tę widać w ówczesnej popularności stylu neogotyckiego i neomauretańskiego. Zupełnie nowe były zaś asymetryczność, dominacja linii krzywych nad prostymi, bogata ornamentyka i szczegółowość, liczne nawiązania do przyrody – elementy składowe unikalnego stylu barcelońskiej secesyjnej architektury.

Gaudi eksperymentował także z technikami takimi, jak witraż, metaloplastyka czy ceramika; dość wspomnieć tu park Guell i tamtejsze słynne trencadis – kolorowe płytki ceramiczne o nieregularnych kształtach, pozyskiwane nieraz z fabrycznych odpadów, układane w mozaiki na ścianach, rzeźbach i murach.

WSPÓŁCZESNA ARCHITEKTURA BARCELONY

Jak wspomnieliśmy wyżej, Barcelona jest miastem, w którym przeszłość i teraźniejszość splatają się nieustannie. Nowoczesne budynki wtapiają się w tkankę miejską, harmonijnie współgrając z zabytkową zabudową.

Jednym z najbardziej znanych przykładów współczesnej barcelońskiej architektury jest biurowiec Torre Agbar, zaprojektowany przez Jeana Nouvela na wzór pobliskiej góry Montserrat. Forma budynku przypomina tryskający gejzer, a przeszklona w całości fasada po zachodzie słońca rozbłyskuje kolorowymi światłami LED.

Na uwagę zasługuje także projekt renowacji osiedla Poblenou w dawnej przemysłowej dzielnicy Sant Marti, zwanej potocznie „katalońskim Manchesterem”. Inwestycja pod nazwą [email protected] zakłada rewitalizację dawnych hal fabrycznych i przekształcenie ich w budynki mieszkalne, a także rozbudowę infrastruktury biurowej. „Nowe” Poblenou ma stać się miejskim centrum technologii i innowacji, a także przyjazną obywatelom strefą zamieszkania i wypoczynku.

Które oblicze Barcelony zaciekawiło Was najbardziej? Jakie obiekty dodalibyście do naszego wyboru? Czekamy na Wasze opinie w komentarzach!

Sprawdź również: Sagrada Familia – Sagrada Familia – 10 rzeczy, których nie wiesz na jej temat

autor: Anna Pawlik

Zostaw komentarz

1 Komentarz
Inline Feedbacks
View all comments
trackback
Sagrada Familia – 10 rzeczy, których nie wiesz na jej temat - KuKulturze.pl

[…] Sprawdź również, dlaczego Barcelona jest jednym z najpiękniejszych miast świata […]