Twórczość Sylwestra Ambroziaka – człowiek przede wszystkim

„Poszukuję w człowieku elementów pierwszych” – mówił o swoich rzeźbach Sylwester Ambroziak. Chcesz poznać rezultaty owych poszukiwań? Zapraszamy do lektury!

Na fundamentach edukacji

Urodzony w 1964 r. Ambroziak odebrał wykształcenie na Wydziale Rzeźby warszawskiej ASP, studiując pod okiem artystów szeroko znanych w świecie sztuki: Jerzego Januszkiewicza, Grzegorza Kowalskiego, Stanisława Kulona, Mariana Czapli. Niewiele później sam dołączył do grona wiodących współczesnych rzeźbiarzy, a przy tym – najbardziej charakterystycznych.

Podróż ku źródłu natury ludzkiej

Rzeźby Ambroziaka zidentyfikujesz bez trudu, nawet jeśli nie będzie przy nich podpisu. Znakiem rozpoznawczym artysty są wielkoformatowe, figuratywne rzeźby wyciosane z drewna. Jego postacie są zdeformowane, wręcz prowokacyjnie groteskowe z wydłużonymi korpusami, nieproporcjonalnie długimi rękami i dużymi głowami. Całość przywodzi na myśl afrykańską lub amazońską sztukę ludową, będącą dla Ambroziaka ważnym źródłem inspiracji. Unifikacja formy i odwołania do prymitywnych kultur są dla niego drogą do odnalezienia pierwotnego jądra człowieczeństwa, uniwersalnego elementu łączącego wszystkich mieszkańców globu.

Znamienny dla twórczości Ambroziaka jest także duży ładunek emocjonalny. Choć jego postacie mają ujednolicone, anonimowe rysy twarzy, ich pozycje i mimika sugestywnie wyrażają targające nimi uczucia – gniew, strach, ból, radość, czułość… Zabieg ten zwraca uwagę na uniwersalność ludzkiego odczuwania: ponieważ figury nie mają tożsamości, każdy odbiorca może odnaleźć w nich cząstkę własnych przeżyć.

źródło zdjęcia: www.sylwester-ambroziak.com

Inspiracje i metody twórcze

Zarówno tematyka, jak i technika prac Ambroziaka – zastosowanie drewna i malowanie go farbami po obróbce, uproszczenie form, nasycenie emocjonalne – zbliżają je do rzeźb z nurtu Nowej Ekspresji (Neue Wilde), który obok sztuki ludowej był jedną z głównych inspiracji artysty.

W kompozycji dzieł Ambroziaka można dostrzec też nawiązania do sztuki starożytnej Grecji; sygnał ku temu daje i sam artysta, który określa swoje postacie zaczerpniętym z greckiej mitologii mianem Minotaurów. Ambroziak czerpał inspiracje także z pism Starego i Nowego Testamentu, znajduje je również we współczesności: w bieżących wydarzeniach, sztuce cyfrowej, telewizji.

Poza drewnem Ambroziak używał brązu, aluminium, wosku, a w późniejszym okresie silikonu. Pierwsze 3 surowce służyły mu do tworzenia prac kameralnych, znacznie mniejszych niż Minotaury, jednak wciąż utrzymanych we właściwym sobie stylu. Poza rzeźbą Ambroziak tworzył również instalacje, rysunki i eksperymentalne formy animowane.

źródło zdjęcia: www.sylwester-ambroziak.com

Relacje w centrum zainteresowania

O Ambroziaku zrobiło się głośno już podczas obrony pracy dyplomowej (1989 r.). Jego interpretacja  sceny kuszenia św. Antoniego – wielkoformatowa grupa, przedstawiająca postać świętego wzbraniającego się przed kobietą nakłaniającą go do stosunku oralnego – wywołała spore kontrowersje; zaniepokojeni obsceniczną wymową dzieła włodarze ASP polecili przestawić pracę tak, by nie rzucała się w oczy.

W późniejszych latach Ambroziak kontynuował studia nad naturą relacji międzyludzkich. Rzeźbił zarówno pary, jak i grupy sięgające nawet kilkunastu sylwetek ustawionych w pozycjach wskazujących na wzajemne więzi i napięcie emocjonalne. Całość wydawała się być zatrzymana w kadrze, przypominała scenografię teatralną.

źródło zdjęcia: www.sylwester-ambroziak.com

Samotność człowieka współczesnego

W XXI w. Ambroziak odszedł od drewna na rzecz silikonu, a centrum jego zainteresowania przesunęło się z relacji społecznych na samotność, alienację. Zastosowanie tworzywa sztucznego podkreśla odejście od tego, co naturalne, żywe, wskazuje na współczesne trudności w nawiązaniu kontaktu z drugim człowiekiem. Silikonowe postacie wciąż miały zniekształcone sylwetki, ale zyskały właściwą swojemu surowcowi obłość i miękkość. W efekcie są z jednej strony dalekie, ale jednocześnie niepokojąco bliskie naturalnej postaci człowieka.

źródło zdjęcia: www.sylwester-ambroziak.com

Sztuka – komentarz do rzeczywistości

Ambroziak traktuje swoje rzeźbiarstwo jako język, sposób komunikacji ze światem; odnosi się poprzez nie także do bieżących wydarzeń i problemów społecznych. W latach 80. i 90. komentował w ten sposób m.in. realia życia w Polsce w okresie zmian ustrojowych (Jeździec polski, Übermensch), czy epidemię AIDS (Szczepan).

W pierwszej dekadzie XXI w. podejmował także temat cierpienia dzieci, wykorzystywanych lub opuszczonych przez dorosłych. Instalacja Niewiniątka, stworzona z małych silikonowych postaci o wyraźnie zaznaczonych narządach płciowych, rozmieszczonych między figurami dorosłych, dobitnie wyraża poglądy autora na temat nadużyć seksualnych wobec nieletnich. Instalacja Pokój przedstawia z kolei grupę silikonowych „dzieci” pozbawionych opiekunów; Ambroziak nazwał je „eurosierotami”, odnosząc się do sytuacji rodzin rozłączonych poprzez zarobkowe wyjazdy rodziców za granicę.

Które z dzieł Ambroziaka przemawia do Was najmocniej? Zapraszamy do komentowania!

autor: Anna Pawlik

redaktor

Zostaw komentarz